Diuna – klasyka fantastyki wieku XX?

Frank Herbert to amerykański pisarz, który zasłynął w świecie literatury serią Kroniki Diuny. Historia ta przyniosła mu wiele prestiżowych nagród, a także sprawiła, że stał się jednym z najbardziej poważanych autorów – zarówno przez krytyków, jak i czytelników. Herbert w swojej twórczości stawia wyraźny nacisk na aspekty filozoficzne, ekologiczne, ale i psychologiczne, polityczne, a nawet ekonomiczne. Choć pierwszy tom serii Diuna zaliczany jest do kategorii tak zwanego hard science fiction (https://www.taniaksiazka.pl/seria/diuna), to opowieść ta polecana jest wszystkim miłośnikom dobrej prozy – nie tylko w zakresie fantastyki.

Ogromny sukces komercyjny

Diuna ujrzała światło dzienne w 1965 roku. Mimo złożonej fabuły i rozbudowanych wątków szybko odniosła sukces komercyjny. W tym samym roku Herbertowi przyznana została nagroda Nebula (druga na świecie statuetka z dziedziny literatury fantastycznej – jeśli chodzi o jej znaczenie), rok później nagroda Hugo (najbardziej prestiżowa w swojej kategorii). Warto również zauważyć, że przed oficjalną datą wydania w 1965 roku Diuna ukazywała się w odcinkach w jednym z czasopism umieszczających na swoich łamach literaturę science fiction. To między innymi rozgłos jaki wtedy uzyskała przyczynił się do możliwości publikacji Diuny w pełnej okazałości. Dzięki temu też książka, a następnie pozostałe tomy serii trafiły do rzeszy czytelników. 

Część pierwsza Kronik Diuny

Akcja Diuny rozgrywa się w oryginalnym i alternatywnym świecie przyszłości. Herbert przedstawia nam jedną z planet tego wszechświata – Arrakis. Pustynne, nieprzyjazne i niebezpieczne miejsce, w którym przyszło żyć Atrydom. Postacie z tego rodu odgrywają ogromną rolę całej historii. Arrakis jednak, wbrew pozorom, jest niezwykle cennym obszarem. Na jej terenie znajdują się złoża melanżu. To magiczna substancja o wielu niezwykłych cechach. Jest w stanie przedłużać życie, pozwala przewidywać przyszłość, a także umożliwia ponadwymiarowe podróże kosmiczne. Jednak melanż nie mógłby istnieć gdyby nie istoty zamieszkujące Arrakis. Czerwie pustyni to niebezpieczne i ogromne istoty zamieszkujące pustynne obszary planety. W kolejnych tomach Kronik Diuny Herbert odkrywa przed nami kolejne tajemnice fikcyjnego świata, który stworzył. Niemniej jednak jest to historia zawiła i skomplikowana, która wymaga od czytelnika sporego zaangażowania i uwagi. Każdy entuzjasta klasycznej literatury science fiction z pewnością nie raz i nie dwa do niej powróci.

Kawa zdjęcie utworzone przez pvproductions - pl.freepik.com

Pustynna planeta

Chyba nikt tak naprawdę nie zdaje sobie do końca sprawy, że za powstaniem jednej z najlepszych serii science-fiction na rynku, stoi artykułu o wydmach we Florencji. Czy ktoś mógłby pomyśleć, że Frank Herbert, który pojawił się na owych wydmach napisze coś, co długo będzie rozchwytywane nawet po jego śmierci? Tak, bowiem “Diuna” to książka, która tak naprawdę ma już swoje lata. Jej pierwsze wydanie, pierwszy tom serii ukazał się w 1965 roku. Jak więc widać książki są starsze od wielu fanów fantastyki w dzisiejszych czasach. Herbert jak na swoje czasy stworzył coś tak genialnego, co znacznie wykracza poza postęp technologiczny, jak na tamte czasy. Wiele osób czasem mówi, że to nie Sapkowski był pierwszy, jeżeli chodzi o fantasy, a właśnie Herbert. Tylko nie można zapominać, że panowie tworzyli zgoła odmienne książki. Jeden wybiegał w czasie do przodu, a inny wręcz odwrotnie – skupiał się na dawnych latach i wierzeniach (Sapkowski). Wróćmy jednak do perfekcjonizmu “Diuny”, który już od wielu lat zachwyca wszystkich miłośników science-fiction i tego co niemożliwe. W skład całej sagi wchodzą: “Diuna” (1965), “Mesjasz Diuny” (1969), “Dzieci Diuny” (1976), “Bóg imperator Diuny” (1981), “Heretycy Diuny” (1981), “Diuna: Kapitularz” (1985). Po śmierci Franka Herberta jego syn razem ze swoim kolegą kontynuowali pracę i samodzielnie wydali kilka książek, które ściśle nawiązują do świata stworzonego przez Herberta seniora.

“Diuna, tom 1. Kroniki Diuny”

Czas rozgrywania akcji tych książek nie jest nikomu dokładnie znany. Ale wszyscy dobrze wiedzą o tym, że nie ma czegoś takiego już jak spokojne życie na ziemi. To czas podróży kosmicznych i kolonii, które starają się o to, aby przetrwać w tym kosmicznym bycie.

Uwaga wszystkich skupia się na planecie Arakis. To pustynna planeta, gdzie wydobywany jest melanż. Przyprawa o cudownych właściwościach, dzięki której można zapewnić sobie długi żywot. Kto by nie chciał długo żyć? Wszyscy, dlatego też wszystkim zależy na jej wydobyciu. Planeta, zwana inaczej Diuną, znajduje się pod panowaniem rodu Harkonnenów. Bezlitośni zostają zastąpieni przez ród Artydów z polecenia władzy. Ci drudzy, znani ze swojej dobroci, cieszą się na swoje małe zwycięstwo. Władca Artydów razem z rodziną sprowadza się na Diunę. Nikt jednak nie podejrzewa, że ta zamiana jest tylko chwilowa, a na Artydów i wszystkich jego towarzyszy tak naprawdę została zastawiona śmiertelna pułapka. Uniwersum Diuny to coś naprawdę wspaniałego.

Ludzie zdjęcie utworzone przez pvproductions - pl.freepik.com

Wyprawa na Arrakis

Frank Herbert tworząc pierwszą powieść pt.”Diuna” chyba nie spodziewał się, że cały cykl, który opowiada o planecie Arrakis i wszystkim co z nią związane będzie miał łącznie kilkadziesiąt pozycji. Teraz patrząc na wszystko co jest związane z tą serią można mieć nie lada zagwozdkę. Dlaczego? Ponieważ można popaść w zwątpienie, jak tak naprawdę czyta się o przygodach rody Artydów, Harkonenów. Imperatora i wszystkiego co jest związane z melanżem. Zanim jednak ktoś zacznie rozwiązywać problem czytania tych powieści, powinien ogólnikowo wiedzieć o czym opowiadają te książki.

Zarys fabuły

Oto Arrakis – piękna planeta, która jest jedną wielką pustynią. To tutaj wydobywany jest od wielu lat melanż – tajemnicza przyprawa, dzięki której można zyskać jasnowidzenia i długie życie. W czasach, kiedy wszystko poszło do przodu, nie ma już czegoś takiego jak życie na Ziemi, tylko wszystko skupia się dookoła kosmosu i wszystkiego co jest z nim związane, taka przyprawa traktowana jest jak skarb. Nie dziwnie więc, że każdy chciałby zarządzać Arrakis lub inaczej nazywana Diuną. Do tej pory Harkonneni zarządzali całością. Imperator zdecydował, że teraz ród Artydów przejmie we władanie tą planetę. Czy ktoś spodziewał się podstępu? Chyba nie, aczkolwiek mówi się, że władca Artydów coś podejrzewał. No ale cała jego rodzina poleciała na Diunę, aby rozpocząć swoje rządy. Tylko, że Harkonneni dokonali napaści. Oprócz księcia Leo i jego matki – wszyscy zginęli.Od tej pory książę Leo dojrzewa do tego, aby rozpocząć walkę z okrutnymi Harkonnenami o to co mu się należy prawnie w spadku po ojcu.

Czytamy “Diunę”

Aby dobrze poznać tą wspaniałą serię w pierwszej kolejności należy poznać wszystkie części, jakie stworzył pierwszy autor – Frank Herbert. To on jest odpowiedzialny za:

  • Diuna” (1965),
  • “Mesjasz Diuny” (1969),
  • “Dzieci Diuny” (1976),
  • “Bóg Imperator Diuny” (w innym wydaniu Bóg Cesarz Diuny, 1981),
  • “Heretycy Diuny” (1983),
  • “Diuna: Kapitularz” (w innym wydaniu Kapituła Diuną, Dune, 1985).

Całkiem możliwe, że Herbert senior napisałby więcej części, ale nagła śmierć przerwała jego plany. To nie oznacza, że o Arrakis wszyscy zapomnieli. Na podstawie notatek pozostawionych przez swojego ojca, Brian Herbert przy wsparciu Kevina J. Andersona rozpoczął pracę nad kolejnymi częściami tej sagi, dzięki czemu można było poznać dalsze losy tej planety i wspaniałych bohaterów, jakich można było spotkać na kartach tych książek. Warto wejść do Uniwersum Diuny, aby przeżyć fantastyczną przygodę.

Kawa zdjęcie utworzone przez pvproductions - pl.freepik.com